Nadwaga i otyłość u naszych pupili zimą.

Coraz częściej obserwujemy, jak nasze ukochane psy i koty zmagają się z problemem nadwagi, a w wielu przypadkach wręcz otyłości. Szczególnie dotkliwie daje się on we znaki w porze zimowej, kiedy mniejsza aktywność fizyczna sprzyja odkładaniu się zbędnych kilogramów. Czym grozi taki stan rzeczy i jak możemy pomóc naszym zwierzętom odzyskać zdrową sylwetkę?
Nasz poprzedni post o otyłości znajdziecie tutaj.

Epidemia otyłości wśród zwierząt.

Szacuje się, że blisko połowa psów i kotów w Polsce boryka się z nadmierną masą ciała. To alarmujące dane, które powinny skłonić nas do głębszej refleksji nad nawykami żywieniowymi i stylem życia naszych pupili. Niestety, wielu opiekunów nie zdaje sobie sprawy z powagi problemu, bagatelizując pierwsze symptomy nadwagi.

Co kryje się pod pojęciem nadwagi i otyłości?

Otyłość definiuje się jako wzrost masy ciała o co najmniej 30% powyżej normy, natomiast nadwaga – o 15%. Obie te dolegliwości mają wspólny mianownik: nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej, które negatywnie wpływa na zdrowie i samopoczucie zwierzęcia. Przyczyny otyłości są różnorodne i mogą mieć podłoże zarówno genetyczne, jak i środowiskowe. Najczęstszym czynnikiem ryzyka jest niewłaściwe żywienie, czyli podawanie zbyt dużych ilości pokarmu lub karmy o zbyt wysokiej kaloryczności.

Dlaczego nadwaga jest tak groźna?

Konsekwencje nadwagi i otyłości u zwierząt są bardzo poważne i mogą prowadzić do rozwoju wielu chorób przewlekłych, takich jak:

• Choroby układu ruchu: zwyrodnienia stawów, dysplazja stawu biodrowego
• Choroby układu krążenia: nadciśnienie tętnicze, choroby serca.
• Choroby układu oddechowego: duszności.
• Choroby metaboliczne: cukrzyca, stłuszczenie wątroby.
• Nowotwory.

Otyłość skraca również średnią długość życia zwierząt i obniża ich jakość życia. Otyłe zwierzęta są mniej aktywne, mają problemy z poruszaniem się i są bardziej podatne na infekcje.

Jak ocenić kondycję ciała naszego pupila?

Aby skutecznie przeciwdziałać nadwadze, należy w pierwszej kolejności nauczyć się oceniać kondycję ciała naszego pupila. Istnieje wiele metod oceny, jednak jedną z najprostszych i najbardziej popularnych jest metoda oceny wizualnej (BCS – Body Condition Score). Polega ona na ocenie ilości tkanki tłuszczowej w różnych partiach ciała zwierzęcia.

Cień otyłości: Przyczyny, które czyhają na naszych pupili.

Problem nadwagi i otyłości u naszych czworonożnych przyjaciół jest złożony i wynika z wielu czynników. Aby skutecznie mu przeciwdziałać, musimy zrozumieć, co tak naprawdę stoi za tym niebezpiecznym zjawiskiem.

Dieta – nasz największy sprzymierzeniec lub wróg.

Najczęstszą przyczyną otyłości jest niewłaściwe żywienie. Zbyt obfite posiłki, częste przekąski, a zwłaszcza karmienie „ze stołu” to prosta droga do nadwagi. Należy pamiętać, że każdy pies i kot ma swoje indywidualne zapotrzebowanie kaloryczne, które zależy od wieku, rasy, aktywności fizycznej i stanu zdrowia.

Ruch to zdrowie – także dla zwierząt.

Brak ruchu to kolejny istotny czynnik ryzyka. Zwierzęta, które spędzają większość czasu na kanapie lub w legowisku, są bardziej narażone na przyrost masy ciała. Regularne spacery, zabawy i aktywności fizyczne są niezbędne dla utrzymania prawidłowej wagi.
Zima nie może oznaczać braku zabaw – w przypadku psa braku również spacerów. To tylko inna pora roku, nasze zwierzęta nadal mają te same potrzeby.

Geny mają znaczenie.

Niektóre rasy psów i kotów mają większą predyspozycję do tycia niż inne. Genetyka odgrywa istotną rolę, jednak nie jest jedynym czynnikiem decydującym o wadze zwierzęcia.

Wiek i płeć mają znaczenie.

Starsze zwierzęta są mniej aktywne i mają wolniejszy metabolizm, co zwiększa ryzyko otyłości.

Choroby i leki – nieoczekiwani sabotażyści.

Niektóre choroby, takie jak niedoczynność tarczycy, mogą prowadzić do zaburzeń metabolizmu i przyrostu masy ciała. Również niektóre leki, np. kortykosteroidy, mogą wpływać na apetyt i przyczyniać się do tycia.

Psychika też ma znaczenie.

Stres, nuda czy lęk mogą prowadzić do kompulsywnego jedzenia, co jest kolejnym czynnikiem ryzyka. Zwierzęta, które czują się samotne lub znudzone, często szukają pocieszenia w jedzeniu.
Dlatego nie zapominajmy również w okresie zimowym o urozmaicaniu środowiska naszych podopiecznych, wychodzeniu na spacery oraz zabawie w domowym zaciszu.

Błędy w wychowaniu – niewiedza to nie wybaczalna zbrodnia.

Wielu opiekunów nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji otyłości u zwierząt. Niewłaściwa edukacja i brak wiedzy na temat prawidłowego żywienia i pielęgnacji prowadzą do błędów, które mogą być bardzo kosztowne dla zdrowia naszych pupili.

Wolny dostęp do jedzenia – pułapka dla wielu.

Nieograniczony dostęp do miski z karmą to zły nawyk, który może prowadzić do przejadania się i otyłości. Warto pamiętać, że większość zwierząt powinno być karmione regularnie, a nie ciągle mieć dostęp do pokarmu.

Jedzenie jako nagroda – czy to dobry pomysł?

Podawanie jedzenia jako nagrody może być kuszące, jednak należy to robić z umiarem. Zbyt częste nagradzanie smakołykami prowadzi do nadmiernego przyjmowania kalorii i może przyczynić się do otyłości.

Cień otyłości: Jak nadwaga niszczy zdrowie naszych pupili.

Otyłość u zwierząt to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim poważne zagrożenie dla zdrowia. Nadmierna masa ciała prowadzi do szeregu poważnych schorzeń, które znacząco obniżają jakość życia naszych czworonożnych przyjaciół i skracają ich życie.

Serce, stawy, płuca – wszystko cierpi.

Otyłość obciąża układ sercowo-naczyniowy, zwiększając ryzyko nadciśnienia i chorób serca. Stawy i mięśnie, zmuszone do dźwigania nadmiernej wagi, szybciej się zużywają, co prowadzi do bólów stawów, zapalenia stawów i innych schorzeń ortopedycznych. Problemy dotykają także układu oddechowego, utrudniając oddychanie i zwiększając ryzyko chorób płuc.

Cukrzyca, hormony i infekcje – niebezpieczne trio.

Otyłość jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju cukrzycy, szczególnie u kotów. Zaburzenia hormonalne związane z nadmierną masą ciała wpływają na wiele funkcji organizmu, w tym na rozrodczość. Osłabiony układ odpornościowy sprawia, że otyłe zwierzęta są bardziej podatne na infekcje.

Skóra, psychika i portfel – otyłość dotyka wszystkiego.

Problemy skórne, takie jak infekcje grzybicze i zapalenia, często towarzyszą otyłości. Nadmierna masa ciała wpływa również na psychikę zwierzęcia, prowadząc do apatii i zmniejszenia aktywności. Co więcej, leczenie schorzeń związanych z otyłością jest kosztowne i czasochłonne.

Otyłość skraca życie.

Badania jednoznacznie pokazują, że zwierzęta o prawidłowej wadze żyją dłużej i cieszą się lepszym zdrowiem. Otyłość obciąża organizm i przyspiesza procesy starzenia.

Edukacja – klucz do zdrowia naszych pupili.

Coraz więcej badań potwierdza, że edukacja opiekunów zwierząt odgrywa kluczową rolę w walce z nadwagą i otyłością u naszych czworonożnych przyjaciół. Jednym z narzędzi, które pozwala na obiektywną ocenę kondycji ciała zwierzęcia, jest skala BCS (Body Condition Score).

Co mówią nam badania?

Badania naukowe pokazują, że opiekunowie często niedoceniają stopnia otłuszczenia swoich zwierząt. Wynika to z wielu czynników, takich jak przywiązanie emocjonalne do pupila czy brak obiektywnej wiedzy na temat prawidłowej budowy ciała. Jednakże, odpowiednio przeszkoleni opiekunowie są w stanie znacznie lepiej ocenić kondycję swoich zwierząt i współpracować z weterynarzem w dążeniu do utrzymania prawidłowej wagi.

Dlaczego edukacja jest tak ważna?

• Obiektywna ocena: Dzięki edukacji opiekunowie są w stanie rozpoznać wczesne sygnały nadwagi i podjąć odpowiednie działania.
• Współpraca z weterynarzem oraz zoodietetykiem: Dobrze poinformowany opiekun może skuteczniej współpracować z weterynarzem oraz zoodietetykiem w opracowywaniu indywidualnego planu żywienia i aktywności fizycznej dla swojego zwierzęcia.
• Motywacja: Wiedza na temat konsekwencji nadwagi motywuje opiekunów do wprowadzenia zmian w stylu życia swojego pupila.

Kiedy odchudzanie pupila ma szansę na powodzenie, a kiedy nie?

Odchudzanie psa czy kota to proces wymagający zaangażowania zarówno opiekuna, jak i specjalistów. Nie zawsze kończy się sukcesem i warto wiedzieć, kiedy możemy liczyć na pozytywne efekty, a kiedy warto szukać innych rozwiązań.

Kiedy odchudzanie ma szansę powodzenia?

• Motywacja opiekuna: Kluczowym czynnikiem jest zaangażowanie opiekuna. Jeśli jest gotowy poświęcić czas i energię na zmianę nawyków żywieniowych swojego pupila, szanse na sukces są znacznie większe.
• Brak innych chorób: Otyłość często współwystępuje z innymi schorzeniami. Jeśli uda się zdiagnozować i leczyć choroby podstawowe, odchudzanie będzie przebiegało sprawniej.
• Regularne kontrole: Regularne wizyty u weterynarza i zoodietetyka i monitorowanie wagi zwierzęcia są niezbędne do oceny postępów i ewentualnej korekty planu odchudzania.
• Indywidualny plan żywieniowy: Dieta powinna być dostosowana do konkretnych potrzeb zwierzęcia, uwzględniając jego wiek, rasę, poziom aktywności i ewentualne problemy zdrowotne.

Kiedy odchudzanie może być utrudnione?

• Brak zaangażowania opiekuna: Jeśli opiekun nie jest skłonny do zmiany nawyków żywieniowych swojego pupila, odchudzanie będzie bardzo trudne.
• Złożone problemy zdrowotne: Otyłość często jest objawem innych schorzeń, które wymagają kompleksowego leczenia.
• Opór zwierzęcia: Niektóre zwierzęta mogą być bardzo niechętne do zmian w diecie i stylu życia.

Dlaczego nasi pupile tyją zimą?

Zimowe miesiące to dla wielu zwierząt okres zwiększonego apetytu i przyrostu masy ciała. Dlaczego tak się dzieje? Przyjrzyjmy się kilku czynnikom, które wpływają na zimowe kilogramy naszych pupili.

• Mniejsza aktywność: Chłodne dni i krótsze dni sprawiają, że psy i koty spędzają więcej czasu w domu, co przekłada się na mniejszą aktywność fizyczną.
• Instynkt gromadzenia zapasów: Zwierzęta mają naturalną tendencję do gromadzenia tłuszczu na zimę. W dzikich warunkach pozwalało im to przetrwać okresy niedoboru pożywienia.
• Zmiany w diecie: Często zdarza się, że zimą zwiększamy porcje karmy lub podajemy zwierzętom dodatkowe przysmaki.
• Zmniejszony metabolizm: Niska temperatura może powodować spowolnienie przemiany materii, co prowadzi do mniejszego zapotrzebowania na energię.
• Stres: Świąteczny okres i związane z nim zmiany w codziennej rutynie mogą powodować stres u zwierząt, co często objawia się zwiększonym apetytem.

Hormony i inne czynniki

• Hormonalne wahania: Zmiany sezonowe wpływają na gospodarkę hormonalną zwierząt, co może wpływać na ich apetyt i metabolizm.
• Mniejsza konsumpcja wody: Zimą zwierzęta piją mniej wody, co może prowadzić do problemów z metabolizmem i zatrzymywania wody w organizmie.
• Choroby: Zimowe infekcje mogą osłabiać organizm i przyczyniać się do przyrostu wagi.

Co możemy zrobić?

• Regularna aktywność: Pomimo niskich temperatur, starajmy się zapewnić naszym pupilom jak najwięcej ruchu na świeżym powietrzu oraz w domowym zaciszu.
• Kontrolowanie diety: Nie zwiększajmy porcji karmy bez konsultacji z weterynarzem oraz zoodietetykiem i ograniczmy podawanie przysmaków.
• Regularne wizyty u weterynarza: Regularne kontrole pozwolą na wczesne wykrycie ewentualnych problemów zdrowotnych i dostosowanie diety, we współpracy z zoodietetykiem, do potrzeb zwierzęcia.
• Stworzenie komfortowej atmosfery: Zadbajmy o to, aby nasze zwierzęta czuły się bezpiecznie i komfortowo w domu.

Podsumowanie.

Zimowe miesiące to okres, w którym zwierzęta są szczególnie narażone na przyrost wagi. Aby temu zapobiec, warto zwrócić uwagę na ich dietę, aktywność fizyczną i ogólny dobrostan. Regularne konsultacje z weterynarzem oraz odpowiednia edukacja pozwolą nam zapewnić naszym pupilom zdrową i szczęśliwą zimę.

Bibliografia:

1. Gille S., Fischer H., Lindåse S. i in., Dog Owners’ Perceptions of Canine Body Composition and Effect of Standardized Education for Dog Owners on Body Condition Assessment of Their Own Dogs, „Veterinary Sciences” 10(7)/2023, s. 447, DOI: 10.3390/vetsci10070447. PMID: 37505852; PMCID: PMC10386090.
2. Alexander et al., 2011. Alexander, L. G., Salt C., Thomas G., and Butterwick R.. . 2011. Effects of neutering on food intake, body weight and body composition in growing female kittens. Brit J Nutr. 106:S19–S23. doi: 10.1017/S0007114511001851
3. Courcier et al., 2012 Courcier, E. A., Mellor D. J., Pendlebury E., Evans C., and Yam P. S.. . 2012. An investigation into the epidemiology of feline obesity in Great Britain: results of a cross-sectional study of 47 companion animal practises. Vet. Rec. 171:560. doi: 10.1136/vr.100953
4. Nelson i Reusch, 2014 Nelson, R. W., and Reusch C. E.. . 2014. Animal models of disease classification and etiology of diabetes in dogs and cats. J. Endocrinol. 222:T1–T9. doi: 10.1530/JOE-14-0202
5. Zhang S., Ren Y., Huang Y. i in., Effects of five carbohydrate sources on cat diet digestibility, postprandial glucose, insulin response, and gut microbiomes, „Journal of Animal Science” 101/2023, s.  049, DOI: 10.1093/jas/skad049. PMID: 36789882; PMCID: PMC10079813.